| Home | Inhoud | Overview Map
Wij zijn ons Hart
M: 06 2444 2159 paul@pauljansen.eu

Home
1. Omslag
1.1 Over
2. Voorwoord
2.1 Introductie
2.2 Bijsluiter
2.3 Geschiedenis van het Hart
2.4 Het Hart: de Feiten
3. Over het brein
3.1 Extern geschreven programma's
3.2 Natuur versus Opvoeding
4. Zintuigen: een tipje van de sl...
4.1 Ogen: Zien
4.2 Oren: horen
4.3 Tast: voelen
4.4 Ruiken en Proeven
4.5 Het 6de Zintuig
4.6 Relativering
5. Mens: méér dan je denkt.
5.1 Perceptueel en Conceptueel
6. Het Midden: Het Hart
6.1 Metafysica / God
6.2 Het 'Hartbrein'
6.3 Integrale Psychologie
7. Vier Niveaus van Mens
7.1 Niveau 1 Fysiek
7.2 Niveau 2 Emotioneel
7.3 Niveau 3 Rationeel
7.4 Niveau 4 Spiritueel
7.5 Het Hele Plaatje
7.6 Aandacht Push & Pull
7.7 Hart, Hoofd, Handen
7.8 Gewoonte of Verslaving
8. Perspectieven
8.1 Maslow
8.2 Neurolink
8.3 Ken Wilber
8.4 Architectuur
8.5 Cynefin
8.6 Overig en Overzicht
9. De Hart-Hoofd Keuzes
9.1 Hartmensen
9.2 Hoofdmensen
9.3 Aandacht
9.4 Ziel
9.5 Dementie
9.6 Empathie
9.7 Wetenschap 3.0
10. Praktisch
10.1 Mindfulness
10.2 Harmonie, Balans
10.3 Hart Oefening
10.4 EQ
10.5 Meditatie
10.6 Overgave
11. Conclusies
12. Toevoeging
13. Tot slot

| 6.3 Integrale Psychologie

Wat we allemaal kennen van de Psychologie is dat het vooral onderzoek en toepassing van kennis van het 'innerlijke leven' betreft. Ook, of zelfs vooral (behaviorisme), het gedrag van biologische wezens en de mens in het bijzonder, is het terrein van zowel onderzoek als toepassing van wat we psychologie noemen.
Sinds Carl Gustav Jung in 1931 al schreef over 'Psychologie zonder Ziel' (in zijn essay "Das Grundproblem der gegenwärtigen Psychologie") is er niet veel veranderd, behalve dan dat vanuit de toevoeging van onderzoek vanuit cognitie en de curatieve psychotherapie als toepassing tot een rijker en breder toepassingsgebied is gekomen, maar altijd nog beperkt tot het brein. En dat is extra interessant als je weet dat het woord psychologie 'zielkunde' betekent, en dus een hartzaak is...
In de jaren 40 is vanuit vooral de Oosterse religies een aantal pogingen gedaan om de psychologie een meer holistisch onderzoeks- en toepassingsterrein te bieden. Sri Aurobindo ontwikkelde de 'integrale yogische psychologie' als een resultaat van de vereniging van spirituele praktijken met de psychologie van Freud en Jung.
In de jaren 70 zag de Tibetaanse boeddhistische leraar Chögyam Trungpa Rinpoche de taal van de psychologie (ego, neurose, angst, depressie, onbewuste gedachte patronen) als een prima overeenkomst om de boeddhistische leer (niet religie) in het Westen over te brengen. Vanaf 1974 ontwikkelde Trungpa Rinpoche samen met psychiaters, psychologen en therapeuten de zogenaamde Contemplatieve Psychologie. In Nederland is de zogenaamde Contemplatieve Psychologie vooral bekend door Han de Wit en Karuna Nederland in Amsterdam.
In dit boek doel ik met de term Integrale Psychologie op een allesomvattende, holistische visie en benadering in plaats van (in welke mate dan ook) exclusieve en/of beperkte 'specialistische' benadering en/of toepassing, inclusief het onderscheid tussen Psychologie en Psychiatrie. Elk van de thans (2014) officieel bekende en gehanteerde 28 verschillende takken van psychologie (incl. bio-, somatische-, religie-, leer-, sociale-, organisatie- etc. etc. psychologie) vallen binnen Integrale Psychologie. Het Hartmens™ model als geheel geeft bij benadering een overzicht van wat er altijd dynamisch en in bepaalde specifieke contexten onder Integrale Psychologie valt; kan vallen. Voor de slag naar wat je er verder 'praktisch' mee zou kunnen en/of moeten sluit ik me hier graag aan bij de woorden van Han de Wit* die de beste uitleg zijn van waar ik op doel. Han zegt: 'Perceptuele kennis maakt geen onderdeel uit van wat we gewoonlijk psychologische kennis noemen, want die laatste kennis is conceptueel. Alle grote religieuze tradities bevatten inzichten die we tegenwoordig psychologisch zouden noemen. Ze spreken net als in de psychologie over emoties, motivatie, denken, waarnemen en bewustzijn', legt De Wit uit. 'Als je die inzichten bij elkaar veegt, ontdaan van hun religieuze context, dan heb je een eigensoortige psychologie in handen. Ik heb haar contemplatieve psychologie genoemd. Met de term contemplatie wordt oorspronkelijk het onbevangen schouwen, observeren, introspecteren van onze ‘mentale empirie’ aangeduid. Alle grote religies bezitten wel iets van een contemplatieve psychologie, maar vooral bij het boeddhisme is dat het geval, omdat deze religie geen godsdienst is: ze is niet op het aangaan of het onderhouden van een relatie met een God gericht, maar op het cultiveren van de menselijke geest. Daartoe moeten we de aard van de menselijke geest wel kennen en dat betekent dat we hem moeten kunnen onderzoeken. Omdat het boeddhisme daarvoor een betrouwbare methode van introspectie heeft in de vorm van inzichtmeditatie (Sanskriet: vipashyana) bevat het daardoor ook een rijke contemplatieve psychologie.'"
Er is nog een verschil met de traditionele wetenschap. Want meditatie of introspectie levert geen traditionele wetenschappelijke kennis op. Het is geen conceptuele kennis die je in handboeken kunt zetten en via begrippen kunt overdragen op anderen. Je moet het zelf ervaren en kunt een ander helpen het eveneens zelf te ervaren.
Overigens is het woord psychologie een samenstelling uit het Griekse ψυχή (psychè), ziel, geest en λόγος (logos) woord, gedachte, rede, vlees ofwel 'vleesgeworden geest' en die definitie van de mens klopt uitstekend met Hartmensen.
________________________________________________
* In het blad ‘De Psycholoog, November 2007

Naar boven |